Deze handleiding moet bovenal gezien worden als een richtlijn. Telkens weer blijken natuurlijke processen complexer dan wij denken en gaat de natuur zijn eigen weg. Nauwkeurige en voortdurende begeleiding door deskundigen ter plaatse geeft hierin het beste resultaat. Aangezien dit niet altijd tot de mogelijkheden behoort, hebben wij getracht u met enige richtlijnen niet geheel onbeslagen ten ijs te laten komen. 

Ontdek meer over Cruydt-Hoeck's Akkerbloemenmengsel: A6

Wat zijn akkerbloemen 
Toepassingsmogelijkheden
Bodemgesteldheid
Voorbereiding van de zaailocatie
Het zaaien van akkerbloemen 
De zaaitijd van akkerbloemen
Beheer in het eerste jaar
Beheer in volgende jaren

Wat zijn akkerbloemen 
Akkerbloemen zijn meestal éénjarige planten die zich door de eeuwen heen hebben gespecialiseerd in het gedijen op akkers. Soorten als Klaproos, Korenbloem en Gele ganzenbloem kunnen uitstekend samengroeien met landbouwgewassen zoals granen. Deze pioniersoorten hebben dan ook een jaarlijkse cyclus van grondbewerking nodig zoals op een akker gebruikelijk is. Als deze cyclus doorbroken wordt, zullen de soorten verdwijnen. Veel van deze planten zijn sinds honderden, zo niet enkele duizenden jaren meegevoerd met granen en andere gewassen vanuit oost- en zuid Europa en zijn strikt genomen niet inheems, maar worden door hun eeuwenlange aanwezigheid wel tot de Nederlandse inheemse flora gerekend. Onder andere door nog steeds voortdurende overbemesting, gebruik van herbiciden en de verschuiving naar de huidige grootschalige efficiënte landbouw is de kleurrijke Nederlandse akkerflora in de afgelopen vijftig tot honderd jaar bijna geheel verdwenen. 

 Toepassingsmogelijkheden
Toepassing van éénjarige akkerbloemen is bij uitstek geschikt op percelen en in randen in bewoond gebied of  tuinen en parken, voor een kleurrijke toevoeging aan het groen. Op een relatief eenvoudige wijze kan een uitbundige bloemenzee gecreëerd worden. Deze is makkelijk te beheren en verrijkt het leefgebied van vele dieren, met name vogels en insecten. Een mengsel van éénjarige akkerbloemen is een goed alternatief voor plantsoenstroken en geeft meteen in het jaar van inzaaien maximaal resultaat. Hierdoor is het ook uitstekend geschikt voor plekken waar een tijdelijke invulling gewenst is. Of bijvoorbeeld als terugkerende bloeiende zoom langs paden en wegen.

Door het meezaaien van diverse granen kan er een ?impressie van een akker? verkregen worden. De granen kunnen na rijping in de nazomer en in de winter veel vogels aantrekken. Bij zaaien in het voorjaar kunt u de akkerbloemen combineren met haver, zomertarwe of zomerrogge. Bij zaaien in het najaar kunt u combineren met winterrogge. Op de klei is wintertarwe beter. Zaai niet te dicht.

In sommige gevallen is het wenselijk om in de ontwikkelingsfase van een bloemrijk grasland met vaste plantensoorten meteen in het eerste jaar al enige bloei te hebben. Hiervoor kunnen zéér dun akkerbloemen worden meegezaaid, tot maximaal 20% van het totale zaaigoed, maar liever minder. Te veel éénjarigen belemmeren de lichtinval, wat de kieming en ontwikkeling van de vaste soorten verhinderd. Dit werkt verruiging in de hand, met een overheersing van ongewenste grassen en onkruiden tot gevolg.

 Bodemgesteldheid
Akkerbloemen kunnen in principe op elke grondsoort toegepast worden. Hierbij moet de grond niet te rijk, maar zeker ook niet te arm zijn. Bij zéér arme grond kan enige bemesting (geen kunstmest of drijfmest) zelfs gewenst zijn. Een mengsel van akkerbloemen is minder geschikt op natte grond maar heeft bij voorkeur een goed doorlatende, matig vochtige bodem nodig, net als een akker, zeg maar:

Afhankelijk van uw grondsoort en voorbereiding zullen de resultaten van uw akker of bloemstrook verschillend zijn. Bepaalde soorten doen het beter wanneer de grond basisch is (meer kalkrijk), zoals de Wilde ridderspoor en Akkerboterbloem. Als de grond erg vochtig wordt zullen de papavers verdwijnen, of zelfs nooit verschijnen. Korenbloemen houden niet van veengrond of zware klei. Elke soort heeft zo zijn voorkeur, maar op een ?akker? met goede, iets kalkrijke grond zullen de meeste akkerbloemen wel floreren.

Voorbereiding van de zaailocatie
Alvorens we gaan zaaien dient het in te zaaien perceel goed te worden voorbereid. Bewerking als zijnde een akker is kortweg de eenvoudigste manier om het uit te leggen. Oftewel spitten of ploegen en daarna zaaiklaar maken met bijvoorbeeld een cultivator, met eventueel een kruimelrol. Indien het terrein erg verruigd is, dan eerst de onkruiden zoals Ridderzuring, Akkerdistel, Winde en Kweekgras zoveel mogelijk verwijderen.

Het zaaien
Voor het inzaaien van ieder willekeurig mengsel kan men op een vergelijkbare manier te werk gaan als bij het inzaaien van een grasveld. Bij het inzaaien van een mengsel met akkerbloemen hoeft de grond echter niet zo keurig egaal te worden afgewerkt.  

Bij het inzaaien van akkerbloemen kunnen we uitgaan van gemiddeld 100 gram per are ofwel een gram per vierkante meter. In situaties waarbij beschadiging van de bloemvegetatie te verwachten is, bijvoorbeeld bij kinderspeelplaatsen, kan iets dichter worden gezaaid, om zo voldoende zaadvoorraad in de bodem te hebben.

Het inzaaien gaat het beste door het zaad te mengen met een vulmiddel. Meestal is iets vochtig zand hiervoor het meest geschikt en het makkelijkst verkrijgbaar. Ook zijn er goede resultaten geboekt met gemalen graan. Met behulp van een vulmiddel wordt de massa van het zaaigoed sterk vergroot. Hierdoor kunnen de zaden beter en gelijkmatiger over het in te zaaien perceel verspreid worden en wordt voorkomen dat aan het begin van het perceel de zaden veel te dicht en aan het einde veel te dun zijn ingezaaid, wat in beide gevallen een teleurstellend resultaat zal geven.  

Handmatig zaaien lijkt misschien, zeker bij grote oppervlaktes, arbeidsintensief, maar valt toch te prefereren boven machinaal zaaien. Doordat de zaden nogal verschillen van formaat en vorm, is de kans op ongelijke verdeling over het perceel voor de hand liggend. Tevens wordt onnodige verdichting, door zware machines, van de bodem voorkomen.

Nadat de zaden min of meer gelijkmatig over het perceel zijn verdeeld kunnen deze licht ingeharkt worden. Bij erg luchtige grond zou ook nog een aandrukrol gebruikt kunnen worden.

 
De zaaitijd
Een akkerbloemenmengsel kan in principe jaarrond gezaaid worden. Om echter het beste resultaat te krijgen worden akkerbloemen bij voorkeur gezaaid in het vroege voorjaar, van februari tot uiterlijk begin mei. Daarnaast kan goed in de het najaar worden gezaaid, van september tot november. Bij het inzaaien in het voorjaar bij voorkeur zo vroeg mogelijk, zodat de kiemplanten ruim ontwikkeld zijn voordat er een droge periode aanbreekt. Later kan ook mits voldoende vocht en licht beschikbaar is en het niet te warm wordt. Verschil in zaaitijd geeft vaak een verschil in het eindbeeld.

Beheer in het eerste jaar
Als de kiemplanten enigszins ontwikkeld zijn is het aan te bevelen om storende onkruiden zoals Ridderzuring, Melde en Perzikkruid weg te wieden. Verder kunt u de akkerbloemen hun gang laten gaan. Vergeet vooral niet ervan te genieten!
 
Beheer in volgende jaren
Indien het wenselijk is de cyclus van akkerbloemen jaarlijks te herhalen, dan is het van belang dat zich een goede zaadbank in de bodem kan ontwikkelen. Laat de bloemen steeds goed uitzaaien en maai deze af in het najaar. Bewerk de grond vervolgens door ondiep spitten of cultivatoren of met een combinatie van deze handelingen. Van belang is dat de bodem goed, maar oppervlakkig (dus niet diep ploegen) geroerd wordt, als zijnde een ouderwetse akker. Om een duurzame zaadbank in de bodem te ontwikkelen is het aan te bevelen de eerste 3 à 4 jaar steeds door te zaaien met een akkerbloemenmengsel. Indien de vegetatie steeds voldoende kans heeft gehad zich uit te zaaien zal er daarna voldoende zaad beschikbaar zijn en kunt u, bij goed beheer, jarenlang van uw veld met akkerbloemen genieten. Eventueel kunt u na een aantal jaren iets bijzaaien, als sommige soorten dreigen te verdwijnen. Hebben uw akkerbloemen een duidelijke publieksfunctie, dan is jaarlijks bijzaaien zeker aan te bevelen.